Hidrolik silindirde honlu boru silindirin gövdesidir ve piston keçesi onun iç yüzeyinde çalışır. Krom kaplı mil ise piston koludur; boğaz ve toz keçesi onun dış yüzeyinde çalışır. Bu yüzden boru ve mil seçimi yalnızca ölçü seçimi değildir: borunun iç çapı piston keçesinin dış çapına, milin çapı boğaz keçesinin iç çapına birebir uymalı, iki yüzey de keçenin istediği kalitede olmalıdır.
Bu rehberde H8 honlu boru ile H9 honlamaya hazır boru arasındaki farkı, ölçünün nasıl okunduğunu, boru ve milin keçeyle nasıl eşleştirileceğini ve sipariş öncesi kontrol edilecekleri mağazamızdaki ürünler üzerinden anlatıyoruz.
H8 honlu boru ile H9 honlamaya hazır boru farkı
| | H8 honlu (honlanmış) boru | H9 honlamaya hazır boru |
|---|
| İç yüzey | Honlanmış olarak gelir; kesilip silindir imalatında doğrudan kullanılır | Honlama işlemi imalatçı tarafından yapılır; yapılmadan keçeli silindirde kullanılmaz |
| İç çap toleransı | H8 (daha dar) | H9 (daha geniş) |
| Kimin için | Silindir imalatı, revizyonu ve gövde değişimi yapan atölyeler | Kendi honlama tezgâhı olan imalatçılar |
| Mağazadaki ölçüler | İç çap 40 mm – 350 mm · H8 Honlanmış Borular | İç çap 40 mm – 125 mm · H9 Honlamaya Hazır Borular |
Hazır bir silindirin gövdesini değiştiriyor veya atölyede silindir yapıyorsanız çoğu durumda doğru seçim H8 honlu borudur. Honlamaya hazır boru, honlama işlemini kendi yapan imalatçılar için uygundur.
H8 ve H9 ne demek?
H8 ve H9, ISO 286 standardındaki delik toleransı sınıflarıdır. H harfi iç çapın anma ölçüsünün altına inmeyeceğini, yalnızca üstüne çıkabileceğini gösterir. Sayı ise izin verilen aralığın genişliğidir; sayı büyüdükçe aralık genişler. Örneğin 100 mm iç çaplı bir H8 borunun gerçek iç çapı 100,000 ile 100,054 mm arasındadır:
| İç çap aralığı | H8 toleransı | H9 toleransı |
|---|
| 30 – 50 mm | 0 / +0,039 mm | 0 / +0,062 mm |
| 50 – 80 mm | 0 / +0,046 mm | 0 / +0,074 mm |
| 80 – 120 mm | 0 / +0,054 mm | 0 / +0,087 mm |
| 120 – 180 mm | 0 / +0,063 mm | 0 / +0,100 mm |
| 180 – 250 mm | 0 / +0,072 mm | 0 / +0,115 mm |
| 250 – 315 mm | 0 / +0,081 mm | 0 / +0,130 mm |
| 315 – 400 mm | 0 / +0,089 mm | 0 / +0,140 mm |
Toleransın önemi keçenin arkasında kalan boşluktan gelir. Basınç altında keçe, metal parçalar arasındaki boşluğa doğru itilir. Boşluk büyüdükçe keçe bu aralığa sıkışır ve kenarından yırtılır. Mağazamızdaki 32X42X7 boğaz nutringinin teknik tablosuna göre izin verilen en büyük boşluk, kesiti 5 mm'ye kadar olan NBR nutringde 50 bar'da 0,40 mm iken 160 bar'da 0,10 mm'ye; PU nutringde 150 bar'da 0,30 mm iken 400 bar'da 0,15 mm'ye düşer. Basınç arttıkça dar toleranslı, aşınmamış parçaların önemi artar.
Boru ölçüsü nasıl okunur, et kalınlığı nasıl seçilir?
H8 100/110 Honlu Boru = iç çap 100 mm / dış çap 110 mm → et kalınlığı 5 mm
Eğik çizgiden önceki sayı iç çaptır ve silindirin piston çapını belirler. Sonraki sayı dış çaptır. Et kalınlığı, iki çapın farkının yarısıdır: (110 − 100) / 2 = 5 mm.
Aynı iç çap birden fazla et kalınlığında üretilir. Örneğin 100 mm iç çap için 100/110 (5 mm), 100/115 (7,5 mm), 100/120 (10 mm) ve 100/125 (12,5 mm); 63 mm iç çap için 63/73, 63/75 ve 63/78 boru bulunur.
- Basınç yükseldikçe daha kalın et gerekir. İnce borular basınç altında esneyerek genişler; bu da keçenin arkasındaki boşluğu büyütür.
- Kafa bağlantısını hesaba katın. Kaynaklı veya dişli kafa bağlantılarında kaynak ağzı ve diş için ek et payı gerekir.
- Revizyonda eski boruyla aynı dış çapı seçin. Dış çap değişirse ön kafa, arka kapak ve bağlantı parçaları da uymayabilir.
Yeni bir silindirde et kalınlığı; çalışma basıncına, boru malzemesine ve kafa bağlantı tipine göre hesaplanır. Emin değilseniz çalışma basıncını ve bağlantı tipini iletin, uygun boruyu birlikte seçelim.
Krom kaplı mil: metrik ve inç ölçüler
Krom kaplı mil silindirin piston koludur. Kaplama, milin dışarıda kalan yüzeyini çizilmeye ve korozyona karşı korur ve boğaz keçesinin çalışacağı düzgün yüzeyi sağlar. Mil ürün adındaki sayı mil çapıdır: 50 Kromlu Mil 50 mm çaplıdır.
Mağazamızda 6 mm – 200 mm arası metrik millerin yanında, ithal makinelerde karşınıza çıkan inç ölçülü miller de bulunur. İnç milin çapı milimetrede küsuratlı çıkar:
| İnç | 3/4" | 1" | 1 1/4" | 1 1/2" | 2" | 2 1/2" | 3" |
|---|
| Mil çapı (mm) | 19,05 | 25,4 | 31,75 | 38,1 | 50,8 | 63,5 | 76,2 |
Eski mili kumpasla ölçtüğünüzde 50,8 veya 38,1 gibi bir değer çıkıyorsa mil büyük olasılıkla inç ölçülüdür. Bu durumda metrik bir mil (50 veya 38 mm) takılmaz; keçeler de inç ölçüsünde seçilmelidir. Örneğin 19,05 mm mil için 19,05X25,4X4,76 boğaz nutring kullanılır. Tüm ölçüler: Krom Kaplı Miller.
Boru, mil ve keçe nasıl eşleştirilir?
Kural basittir: boru iç çapı = piston keçesinin dış çapı, mil çapı = boğaz ve toz keçesinin iç çapı. Aşağıda 100 mm pistonlu, 50 mm milli bir silindir için mağazamızdaki uyumlu parçalar yer alıyor:
Keçenin diğer ölçüleri (yükseklik, kanal genişliği) piston ve kafadaki kanala göre seçilir. Bu ölçülerin okunuşu için keçe ölçüsü rehberimize, piston tarafındaki seçenekler için piston keçesi rehberimize, keçe tiplerinin görevleri için keçe, nutring ve toz keçesi farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Yüzey kalitesi ve hasar belirtileri
Keçenin üzerinde kaydığı yüzeye dinamik yüzey denir: borunun iç yüzeyi ve milin dış yüzeyi. Mağazamızdaki ALP nutringlerin teknik tablolarında dinamik yüzey için Ra ≤0,3 µm, toz keçelerinde Ra ≤0,4 µm pürüzlülük istenir. Bu değer ancak honlanmış boru ve düzgün kaplanmış milde sağlanır. Yüzeyde şu hasarlardan biri varsa yeni keçe de kısa sürede aşınır:
- Milde boyuna çizik veya darbe izi: her strokta keçe dudağını keser; sızıntı mil üzerinde yağ halkası olarak görülür.
- Kromun soyulması veya pas lekesi: genellikle dışarıda açık kalan mil bölgesinde başlar ve toz keçesini de bozar.
- Boru içinde çizik: kirli yağ veya yataklama aşınmasıyla piston metalinin boruya sürtmesinden olur; silindir yük altında kendiliğinden kayar.
- Boruda ovalleşme veya şişme: iç çapı birkaç noktada ve farklı yönlerde ölçerek kontrol edin; ölçüler arasında fark varsa keçe o bölgede sızdırır.
- Milde eğilme: mil iki destek üzerinde döndürülerek kontrol edilir; eğik mil boğaz keçesini ve yataklamayı tek taraftan aşındırır.
Milin dışarıda kalan ucunun yere, kaynak çapağına ve darbeye maruz kalmaması, rot mafsalının doğru hizada bağlanması mil ömrünü uzatır. Bağlantı ucu için rot mafsalı rehberimize bakabilirsiniz.
Sipariş vermeden önce kontrol listesi
- Boru iç çapı ve dış çapı: revizyonda eski borudan ölçün; dış çapı değiştirmeyin.
- H8 honlu mu, H9 honlamaya hazır mı: honlama tezgâhınız yoksa H8.
- Mil çapı ve ölçü sistemi: ölçüm küsuratlıysa (25,4 · 38,1 · 50,8) inç mil.
- Gerekli boy: strok, piston ve kafa boyları ile işleme payı dahil.
- Çalışma basıncı: boru et kalınlığı ve keçe malzemesi (NBR/PU) seçimi için.
- Keçe seti: piston keçesi, yataklama, boğaz keçesi ve toz keçesinin boru ve mil ölçüsüyle eşleştiğini kontrol edin.
Silindirin diğer parçaları için ISO-CETOP ön kafalar, arka kafalar, çelik boğaz kepleri, vidalı tip pistonlar ve tüm hidrolik silindir malzemeleri kategorisine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Honlu boru ile honlamaya hazır boru arasındaki fark nedir?
H8 honlu boru iç yüzeyi honlanmış olarak gelir ve kesildikten sonra silindir imalatında doğrudan kullanılır. H9 honlamaya hazır boru ise daha geniş toleranslıdır ve keçeli silindirde kullanılmadan önce imalatçı tarafından honlanması gerekir. Honlama tezgâhı olmayan atölyeler için doğru seçim H8 honlu borudur.
H8 tolerans ne demek?
H8, ISO 286 standardındaki bir delik toleransıdır. İç çap anma ölçüsünün altına inmez, yalnızca belirli bir miktar üstüne çıkabilir. Örneğin 100 mm iç çaplı H8 borunun iç çapı 100,000 ile 100,054 mm arasındadır. Aynı çapta H9 toleransında bu aralık 0,087 mm'ye çıkar.
Krom milin inç mi metrik mi olduğunu nasıl anlarım?
Mili kumpas veya mikrometreyle ölçün. 19,05, 25,4, 38,1 veya 50,8 mm gibi küsuratlı bir değer çıkıyorsa mil inç ölçülüdür (3/4", 1", 1 1/2", 2"). İnç mil yerine en yakın metrik mil takılmaz; boğaz ve toz keçesi de inç ölçüsünde seçilmelidir.
Keçeleri değiştirdim ama silindir hâlâ sızdırıyor, neden?
En sık sebep keçenin çalıştığı yüzeyin hasarlı olmasıdır. Milde çizik, krom soyulması veya eğilme; boruda çizik veya ovalleşme varsa yeni keçe de kısa sürede aşınır. Keçe değişiminde mil ve borunun yüzeyini ve ölçüsünü de kontrol edin; hasarlıysa mil veya boruyu yenileyin.
Boru et kalınlığı nasıl seçilir?
Et kalınlığı çalışma basıncına, boru malzemesine ve kafa bağlantı tipine göre belirlenir. Basınç yükseldikçe daha kalın et gerekir; kaynaklı veya dişli kafa bağlantıları da ek et payı ister. Revizyonda eski boruyla aynı dış çapı seçmek, kafa ve kapakların uyumu için en güvenli yoldur.