Solenoid valf, bobine elektrik verildiğinde akışkanın yolunu açan, kapatan veya değiştiren valftir. Doğru valfi seçmek için dört soruya cevap vermek gerekir: valf kaç yollu ve kaç konumlu olmalı, bobin enerjisizken valf kapalı mı açık mı durmalı, tek bobin mi çift bobin mi gerekir ve bobin hangi voltajla çalışacak? Bu dört bilgiden biri yanlış seçilirse valf ya işi yapmaz ya da elektrik kesildiğinde makine beklenmedik şekilde hareket eder.
Bu rehberde su, hava ve benzeri akışkanlar için kullanılan 2/2 solenoid valflerle pnömatik silindirleri yöneten 3/2, 5/2 ve 5/3 valfleri mağazamızdaki ürünler üzerinden anlatıyoruz. Hidrolik yön kontrol valfleri için ayrı bir yön kontrol valfi rehberimiz bulunuyor.
2/2, 3/2, 5/2, 5/3: sayılar ne anlatır?
Eğik çizgiden önceki sayı valfin bağlantı ağzı (yol) sayısını, sonraki sayı valfin alabileceği konum sayısını gösterir:
| Valf tipi | Ne yapar? | Nerede kullanılır? | Örnek ürün |
|---|
| 2/2 | Hattı açar veya kapatır (giriş ve çıkış) | Su, hava ve diğer akışkan hatlarında akışı başlatıp durdurmak | 2/2 Normalde Kapalı G1/2" |
| 3/2 | Çıkışa basınç verir veya çıkıştaki havayı egzoza atar | Tek etkili (yay dönüşlü) silindir, pilot hava sinyali | 1/4 3-2 Tek Bobin N.K |
| 5/2 | Havayı silindirin bir tarafına verirken diğer tarafı egzoza açar; iki konum | Çift etkili silindir, pnömatik aktüatör | 1/4 5-2 Tek Bobin |
| 5/3 | 5/2 gibi çalışır; ek olarak iki bobin de enerjisizken bir orta konumu vardır | Silindiri stroğun ortasında durdurmak gereken işler | 1/4 5-3 Çift Bobin K.M |
Normalde kapalı mı, normalde açık mı?
Normalde kapalı (N.K / NC) valf bobin enerjisizken akışı keser, enerji verilince açar. Normalde açık (N.A / NO) valf ise enerjisizken açıktır, enerji verilince kapatır. Seçimde iki soruya bakılır:
- Elektrik kesilince ne olmalı? Elektrik kesildiğinde akışın durması güvenliyse normalde kapalı, akışın devam etmesi gerekiyorsa (örneğin soğutma suyu) normalde açık valf seçilir.
- Valf zamanın çoğunda hangi durumda? Hat çoğunlukla kapalı duruyorsa normalde kapalı, çoğunlukla açık duruyorsa normalde açık valf seçmek bobinin sürekli enerjili kalmasını ve ısınmasını önler.
Mağazamızda aynı ölçünün iki versiyonu da bulunur: 2/2 Normalde Kapalı G1/2" ve 2/2 Normalde Açık G1/2"; pnömatikte 1/4 3-2 N.K ve 1/4 3-2 N.A.
Tek bobin mi, çift bobin mi?
- Tek bobin (yay dönüşlü): bobin enerjili olduğu sürece valf konum değiştirir; enerji kesilince yay valfi başlangıç konumuna döndürür. Elektrik kesildiğinde silindirin hep aynı konuma dönmesi istenen işlerde kullanılır. Tek bobin valfler
- Çift bobin (5/2): her konum için ayrı bobin vardır. Kısa bir elektrik sinyali valfi konumlandırır ve valf sinyal kesilse de son konumunda kalır. Elektrik kesintisinde silindirin yarıda geri dönmesi istenmeyen işlerde tercih edilir. Çift bobin valfler
- Çift bobin 5/3: iki bobin de enerjisizken valf merkez konumuna gelir. K.M (kapalı merkez) tüm ağızları kapatarak silindiri bulunduğu yerde tutar; A.M (açık merkez) silindir ağızlarını egzoza açar, silindir elle serbestçe hareket ettirilebilir. Örnek: 1/4 5-3 K.M, 1/4 5-3 A.M.
Pnömatik valf kodu nasıl okunur? (4V210-08)
Mağazamızdaki pnömatik valflerin stok kodu valfin tüm özelliğini taşır. Eski valfin üzerindeki kodu okuyarak aynısını bulabilirsiniz:
4V220-08 = 4V (5 yollu) · 2 (200 serisi gövde) · 2 (çift bobin) · 0 · 08 (1/4" bağlantı)
Kodun başı 3V ise valf 3/2, 4V ise 5/2 veya 5/3'tür. Üçüncü hane 1 tek bobin, 2 çift bobin, 3 5/3 çift bobin anlamına gelir; 5/3 valflerde sonraki harf merkez konumunu gösterir (C kapalı merkez, E açık merkez). Sondaki sayı bağlantı dişidir. Ek harfler: -NO normalde açık, -B Namur tipi.
Aynı bağlantı dişinde farklı gövde serisi bulunabilir. Örneğin 1/4" bağlantı hem 200 serisi 4V210-08 hem de sitede "G gövde" olarak geçen 300 serisi 4V310-08 ile üretilir. Gövde ölçüleri ve montaj delikleri seriden seriye farklı olduğu için değişimde kodun tamamı eşleşmelidir.
Pnömatik aktüatörün üzerine ara bağlantı olmadan doğrudan monte edilen valfler için Namur valfler (örnek: 4V210-08-B) kullanılır. Aktüatörlü vanaların seçimi için küresel vana rehberimize bakabilirsiniz.
2/2 solenoid valfte basınç aralığı ve çalışma tipi
Hat üzerindeki 2/2 solenoid valflerde bağlantı ölçüsü kadar basınç aralığı da önemlidir. Mağazamızdaki Duravis solenoid valflerin ürün adında bu aralık yazar:
- En düşük basınç sıfır değilse dikkat: aralığı 0,35, 0,5 veya 1 bar'dan başlayan valfler, açılıp kapanmak için hattaki basınçtan güç alır. Depodan cazibeyle akan su gibi basıncı çok düşük hatlarda bu valfler açılmayabilir; bu hatlarda aralığı 0 bar'dan başlayan veya direkt çekmeli bir valf seçin.
- Hattın en yüksek basıncı aralığın içinde olmalı: aynı G2 1/2" ölçüde 1–6 bar ve 1–16 bar olmak üzere iki farklı valf vardır.
- Akışkana uygun valfi seçin: buhar ve sıcak su için ayrı üretilmiş valf, vakum hatları için −1/+1 bar aralıklı valf kullanılır.
- Bakımda diyafram değişir: sızdıran veya tam kapanmayan valfte çoğu zaman valfin tamamı değil diyaframı değiştirilir. Örnek: 3/8–1/2" NBR diyafram ve yay kiti.
Toz toplama ve filtre temizleme sistemlerinde anlık yüksek debili hava için pilot kumandalı patlaç valfler kullanılır. Tüm ürünler: Duravis Solenoid Valfleri.
Bobin voltajı: AC mi DC mi?
Bobin, valfin elektrik tarafıdır ve kumanda devresinin verdiği voltajla birebir aynı olmalıdır. PLC ve otomasyon panolarında çoğunlukla 24 V DC, doğrudan şebekeye bağlanan basit devrelerde 220 V AC, araç ve iş makinelerinde 12 V veya 24 V DC kullanılır.
- Voltajın yanında akım tipi de eşleşmelidir. Aynı sayıdaki AC ve DC bobin birbirinin yerine takılmaz; yanlış bobin ya valfi çekmez ya da kısa sürede yanar.
- Yedek bobin seçerken valf serisine bakın. Duravis ECO 10 standart bobin 12, 24, 110 ve 230 V AC veya DC seçenekli; C04C bobin ise çift bobinli pnömatik valfler için 12 V DC, 24 V DC, 110 V AC ve 220 V AC seçeneklidir.
- Hidrolik valflerde voltaj stok kodunda yazar. Örneğin NG06 4/2 24 V valfin kodu 4WE6D60/EG24N9K4Z5LS, 220 V versiyonunun kodu 4WE6D60/EW220N9K4Z5LS'dir. Koddaki G doğru akım (DC), W alternatif akım (AC) bobini gösterir; ardından gelen sayı voltajdır.
Bobinin sık yanmasının en yaygın sebepleri yanlış voltaj, kirlilik nedeniyle sıkışan makara ve bobin yuvasına nem girmesidir. Arıza belirtileri ve kontrol adımları için yön kontrol valfi rehberimizin arızalar bölümüne bakabilirsiniz. Hidrolik solenoid valflerin tamamı: Elektrik Uyarlı Yön Kontrol Valfleri.
Sipariş vermeden önce kontrol listesi
- Akışkan: hava, su, buhar/sıcak su, vakum veya hidrolik yağ.
- Valf tipi: 2/2, 3/2, 5/2 veya 5/3.
- Enerjisiz konum: normalde kapalı veya normalde açık; 5/3'te kapalı veya açık merkez.
- Bobin sayısı: tek bobin (yay dönüşlü) veya çift bobin (son konumda kalır).
- Bağlantı dişi ve hat basıncı: en düşük ve en yüksek basınç, valfin aralığında olmalı.
- Bobin voltajı ve akım tipi: 12/24 V DC, 110/220 V AC gibi.
- Değişim ise eski valfin tam kodu: 4V210-08, ESV-100-03 gibi.
Sık sorulan sorular
5/2 valf ile 3/2 valf arasındaki fark nedir?
3/2 valfin tek çıkışı vardır; bu çıkışa basınç verir veya çıkıştaki havayı egzoza atar ve tek etkili, yay dönüşlü silindirlerde kullanılır. 5/2 valfin iki çıkışı vardır; havayı silindirin bir tarafına verirken diğer tarafı egzoza açar ve çift etkili silindirleri iki yönde de hareket ettirir.
Tek bobin ve çift bobin valf arasındaki fark nedir?
Tek bobinli valf, bobin enerjili kaldığı sürece konum değiştirir ve enerji kesilince yay ile başlangıç konumuna döner. Çift bobinli 5/2 valfte her konum için ayrı bobin vardır; kısa bir sinyal valfi konumlandırır ve valf sinyal kesilse de son konumunda kalır. Elektrik kesintisinde silindirin geri dönmesi isteniyorsa tek bobin, olduğu yerde kalması isteniyorsa çift bobin seçilir.
4V210-08 kodu ne anlama gelir?
4V valfin 5 yollu olduğunu, 2 gövde serisini, 1 tek bobini, 08 ise 1/4 inç bağlantı dişini gösterir. Yani 4V210-08, 1/4 inç bağlantılı, tek bobinli 5/2 pnömatik valftir. Aynı serinin çift bobinli versiyonu 4V220-08, kapalı merkezli 5/3 versiyonu 4V230C-08'dir.
Solenoid valf düşük basınçta neden açılmıyor?
Basınç aralığı 0,35 veya 0,5 bar gibi sıfırın üzerindeki bir değerden başlayan solenoid valfler, açılıp kapanmak için hattaki basınçtan güç alır. Hat basıncı bu değerin altındaysa valf açılmayabilir veya tam kapanmayabilir. Düşük basınçlı veya cazibeli hatlarda basınç aralığı 0 bar'dan başlayan ya da direkt çekmeli valf kullanılmalıdır.
24 V DC bobin yerine 24 V AC bobin takılır mı?
Hayır. Voltaj değeri aynı olsa da AC ve DC bobinler farklı yapıdadır ve birbirinin yerine kullanılmaz. Yanlış akım tipindeki bobin valfi çekmeyebilir, uğultu yapabilir veya kısa sürede yanabilir. Yedek bobin alırken kumanda devresinin voltajını ve akım tipini birlikte kontrol edin.
Hangi valfin uygun olduğundan emin değil misiniz?
Akışkanı, hat basıncını, bağlantı ölçüsünü ve bobin voltajını iletin; değişim yapıyorsanız eski valfin etiket fotoğrafını ekleyin. Uygun valfi birlikte seçelim. Pnömatik Valfler · Solenoid Valfler · İletişime geçin →